Virtualisatie en Windows stand van zaken   Posted - 01/05/2008 :  09:55:10   Virtualisatie en Windows. De Stand van zaken. Met de aankondiging van het aankomende Hyper-V wordt het tijd om te zien of dit nieuwe product van Microsoft in combinatie met het aangekondigde Virtual Machine Manager de concurrentie aan kan met andere virtualisatiesystemen en managementproducten. Voordat we hier naar gaan kijken is het goed eens even stil te staan bij het nut van Virtualisatie. Immers begrip over waarom virtualisatie wordt ingezet leidt tot het maken van de juiste keuze van het product. Virtualisatie vindt eigenlijk zijn historie in test- en ontwikkelsystemen en dan met name vanwege het werk dat VMware in de beginjaren heeft gedaan. Probleem in dit soort omgevingen is dat systemen vaak opnieuw moeten worden ingericht en gescheiden moeten zijn van het productienetwerk. Een softwarematige oplossing waarbij een besturingssysteem op gevirtualiseerde hardware draait is dan een elegant antwoord op de behoefte. Daar is het echter niet bij gebleven. toen dit soort systemen een bepaalde vorm van stabiliteit bereikten, werd het interessant er meer mee te doen en met name om een tweetal problemen op te lossen. Het eerste is het verminderen van het aantal servers met applicaties die weinig gebruikers kennen, maar welke niet kunnen worden gecombineerd op een enkele server. Het tweede is het consolideren van oudere omgevingen waarvan de hardware slijtage vertoont en vervanging ongewenst is. Door dit soort systemen te virtualiseren kan het aantal machines worden gereduceerd met duidelijke kostenvoordelen. Stabiliteitsproblemen in de virtualisatiesoftware zijn in dit soort situaties natuurlijk vervelend, maar doordat kleine groepen gebruikers worden getroffen toch handelbaar. High performance-systemen virtualiseren was niet altijd gewenst, omdat de software hier nog onvoldoende op was ingericht. De tegenwoordige virtualisatiesoftware is echter behoorlijk krachtig en stabiel, waardoor er veel mogelijk wordt. We praten nu ook niet meer over het consolideren van aantal servers maar over het onderbrengen van een deel van de serveromgeving in een virtualisatiesysteem wat kan bestaan uit een groot aantal fysieke servers en opslagsystemen. Er kunnen grote aantallen systemen zijn gevirtualiseerd, wat het management van die virtuele systemen plotseling een stuk belangrijker maakt. De virtualisatietechnieken zelf worden minder relevant, maar het management is zeer belangrijk. Hyper-V en Virtual Machine Manager Hyper-V is aangekondigd als onderdeel van Windows 2008, maar dit is dan ook waar de verwarring begint. Windows 2008 komt begin 2008 uit. Momenteel is nog niet vastgesteld wat alle features gaan worden die in de uiteindelijke versie komen. Samen met Windows 2008 zal een CTP (Customer Technology Preview) versie beschikbaar komen maar aan de hand van feedback kan nog het een en ander veranderen. Om die reden zijn er ook geen performancegegevens bekend, waardoor het lastig is om te vergelijken met bestaande producten. Hyper-V brengt ons in elk geval een aantal voordelen ten opzichte van het huidige product Virtual Server. Een van de lang verwachte features is ondersteuning voor 64 bit guests. Dit was een groot gebrek van de huidige versie. Daar blijft het echter niet bij. Het is nu ook mogelijk om meerdere processoren te ondersteunen tot maximaal 4 stuks per virtuele machine. Het maximum wat hyper-V totaal ondersteunt is overigens 16 processoren. Ook wordt er nu meer geheugen ondersteund: tot wel 64 GB aan intern geheugen in een virtuele machine en 2 TB totaal fysiek geheugen. Om de staat van een machine te bewaren kunnen nu ook snapshots worden genomen van systemen terwijl ze nog draaien, wat ook de backup procedures kan vereenvoudigen. Virtual machine manager moet uiteindelijk het gat dichten tussen hyper-V en wat de concurrentie nu al biedt. De versie waar het eigenlijk om gaat is er echter ook nog niet en komt naar verwachting uit in de zomer van 2008 en zal niet alleen Virtual server en Hyper-V ondersteunen maar ook andere virtualisatie technologieën zoals die van VMWare kunnen beheren. Virtual Machine manager moet het mogelijk te maken duizenden virtuele machines te beheren. Dit doet het door het bieden van hulpmiddelen om Fysieke servers naar virtueel te migreren (P2V). Het assisteert ook deze servers op de juiste fysieke machine onder te brengen. Dit doet VMM door gebruik te maken van informatie die eerder door Microsoft Operations Manager is verzameld. Hierdoor kan VMM een betere inschatting maken over wat er precies allemaal aan resources moet worden gereserveerd en welke server daar de meeste ruimte voor heeft. Eenmaal gevirtualiseerd kunnen virtuele machines vrij eenvoudig van de ene naar de andere server worden gemigreerd. Of wat ook mogelijk is: virtuele machines die onder VMWare zijn gemaakt te converteren naar het Microsoft VHD-formaat en indien mogelijk te patchen zodat de virtuele machine optimaal kan presteren. Om het aanmaken van nieuwe virtuele machines te vergemakkelijken (provisioning) is er een systeem met templates van waar uit nieuwe servers kunnen worden gemaakt. Dit is meer dan alleen wat instellingen; het gaat hier om daadwerkelijk draaiende systemen. Aanmaken van virtuele machines is niet alleen een werkje wat alleen een admin kan doen, er zijn ook mogelijkheden om een selfservice portal op te zetten waar het aanmaken van nieuwe machines kan worden overgelaten aan andere medewerkers in de organisatie.Virtuele machines kunnen worden georganiseerd in host-groepen die dan apart worden beheerd. Dit kan handig zijn voor bijvoorbeeld test labs of ontwikkelgroepen die vaak machines opnieuw moeten inrichten. Net als andere recent uitgekomen programmatuur is ook Virtual machine manager helemaal geschikt voor powershell. VMWare De virtualisatiesoftware van VMWare is ESX server, welke in tegenstelling tot de Microsoft oplossing niet op Windows draait maar direct op de hardware. ESX gebruikt hier overigens een Linux-kernel voor. Management gaat verder via een web interface. Net als Hyper-V ondersteunt ESX 64 GB aan intern geheugen en 4 CPU’s per guest. De fysieke server zelf kan maximaal 128 GB bevatten met 32 processoren (8- Quadcore processoren). Net als bij Hyper-V is het niet de ESX server waar het echt om gaat. Natuurlijk heeft ESX server een veel langere history, maar uiteindelijk is het gewoon een hypervisor. VMWare kan echter veel meer leveren om ESX echt tot een mooi product te maken. Een van de mooiste toevoegingen is VMotion. VMotion maakt het mogelijk om een complete, draaiende virtuele machine direct te verplaatsen van de ene naar de andere server. Niet alleen de opslag en de configuratie gaat over, maar de hele machine in draaiende staat tot en met de actieve netwerk verbindingen toe. Hierdoor is het eenvoudig om machines te verplaatsen van een overbelaste naar een rustige server of servers te migreren van de ene locatie naar de andere. VMWare High Availability bewaakt virtuele machines en kan ingrijpen op het moment dat er iets niet goed gaat in de guest door deze bijvoorbeeld te herstarten of detecteren dat de fysieke server een probleem heeft en de virtuele machines allemaal verplaatsen naar een andere server. VMWare DRS zorgt ervoor dat de resources zo efficiënt mogelijk worden verdeeld over de virtuele machines. Het wordt hierdoor mogelijk een nieuwe fysieke server in gebruik te nemen en virtuele machines automatisch over te laten zetten naar de nieuwe server. Samen met deze en de andere tools uit de VMWare suite wordt hardware en besturingssysteem echt van elkaar los getrokken. Niet langer maakt men zich zorgen over welke machine waar draait (geen stickertjes meer op servers) maar gaat het veel meer over een groep resources en een groep servers die daar gebruik van maken. Virtuele machines migreren al dan niet automatisch in de pool naar de machines die ervoor kunnen zorgen dat een optimale performance is gegarandeerd. Machines hoeven ook niet per sé allemaal in hetzelfde datacenter te staan. Het is mogelijk om decentrale fysieke machines te plaatsen die bepaalde virtuele machines hosten en centraal worden gebackupt met vmware tools. In geval van uitval van een decentrale locatie kan vrij eenvoudig de omgeving centraal online worden gebracht om zo toch de service te kunnen garanderen. Xen/Citrix Xen is eigenlijk een relatieve nieuweling en was wellicht niet zo bekend geweest als het niet was overgenomen door Citrix die het in zijn eigen virtualisatiestrategie wil gebruiken. De Xen hypervisor heeft wat minder mogelijkheden dan zijn concurrenten. Afwijkingen zijn de ondersteuning van 8 processoren per virtuele machine en 32 GB aan geheugen. Xen draait op een Linux of netBSD kernel. Ondersteuning van diverse besturingssystemen is minder dan die van de concurrenten. Aangezien Citrix pas in oktober 2007 de overname helemaal rond had is er nog niet veel te zeggen over wat er nu precies zal gaan gebeuren. De originele versie van Xen virtualiseerde niet zoals we kennen van de concurrenten, maar gebruikt een proces genaamd paravirtualisatie. Hierbij wordt het gastOS aangepast zodat deze kan draaien in een virtuele machine. Vanzelfsprekend gaf dit problemen met systemen zoals Windows. Ondertussen zijn er aanpassingen beschikbaar gekomen waardoor ook Windows kan worden ondersteund middels echte hardwarevirtualisatie zoals ook vmware en hyper-v kennen. Ook Xen ondersteunt live migration zoals vmware dat kan. Wellicht iets minder vloeiend omdat de laatste stap een kleine vertraging geeft voordat de virtuele machine op de nieuwe locatie operationeel wordt. Voorlopig concentreert Citrix zich vooral op het streamen van desktops waarbij technologie van xen wordt gebruikt maar ook aan de serverkant wordt nog het een en ander verwacht. Hier heeft Xen ook nog wel een hoop in te halen maar is er al in korte tijd in geslaagd van een relatief onbekende zomaar een concurrent te worden waar iedereen over praat. VMware , Microsoft en Xen tezamen. De virtualisatiemarkt is volop in beweging. VMWare is de marktleider met de meeste ervaring, de beste producten en ook de hoogste prijzen. Microsoft heeft al langere tijd virtualisatieproducten, maar begon met virtual server veel te ver achter te lopen. Met hyper-V wordt een deel van die achterstand ongedaan gemaakt op hypervisor gebied. Xen is hier de nieuwe jongen maar heeft in korte tijd een enorme achterstand weten in te halen en begint daardoor ineens mee te tellen. Allen realiseren zij zich dat het uiteindelijk niet alleen om de hypervisor gaat. Het gaat om het management van de hypervisors en dan met name in de enterprise-omgevingen. Om duizenden virtuele machines te beheren is er serieuze software nodig. Het probleem van vooral Microsoft hierbij is dat die software er eigenlijk gewoon nog niet is. Door nu vooral aan te kondigen dat dit eraan komt hopen ze vermoedelijk dat de klanten nog wel even wachten, maar uiteindelijk hebben we pas half volgend jaar een hypervisor uit de microsoft stal die in staat is om exchange 2007 en SQL 2005 te draaien. 64 bits-applicaties, die er toch alweer een tijdje zijn, wat toch wel een beetje een teleurstelling is. Het wordt spannend hoe Xen zich in deze markt gaat invechten. Door een veel lagere prijsstelling dan VMware en met features die Microsoft heeft beloofd maar nog niet heeft geleverd kan het wellicht een stukje markt bevechten voor dat deze ook zijn zaken voor elkaar heeft. VMWare heeft momenteel de beste kaarten, maar zal toch op zijn tellen moeten passen. In feite kan het door het enorme marktaandeel alleen maar verliezen en zal dus beter moeten blijven dan de concurrentie om de verlies te beperken. De voorsprong is nog steeds behoorlijk, maar dit kan de komende jaren veranderen. W. Verveen is verbonden aan Ormer ICT dienstverlening als Consultant, daarnaast beheert hij Windows 2000 Wereld E-mail: w.verveen@ormer.nl Web: http://www.ormer.nl en http://www.win2kwereld.nl