Wim Verveen, e-mail: wim@win2kwereld.nl
Server versies als Windows 2002 door het leven
De tweede beta van Whistler introduceert een nieuwe naamgeving. De Professional en Personal (home edition) versie zullen voortaan door het leven gaan als Windows XP terwijl de Server versies tot Windows 2002 zijn gedoopt.
De verschillen tussen de Home en Professional edition zijn vooral die van het ontbreken van features en het toevoegen van functionaliteit die voor thuisgebruikers interessant is. Tabel 1 geeft een kort overzicht van de verschillen.
Tabel 1 : Wat heeft XP Professional voor op Home edition
Feature |
Home Edition |
Professional |
Remote assistance |
X |
X |
Remote desktop |
- |
X |
Aantal Processoren |
1 |
2 |
Aantal Schermen |
1 |
9 |
ASR/Backup |
- |
X |
Dynamic Disks |
- |
X |
Fax |
- |
X |
IIS Personal |
- |
X |
EFS |
- |
X |
File level ACL's |
- |
X |
Domain ondersteuning |
- |
X |
Group Policy |
- |
X |
Intellimirror |
- |
X |
Roaming profiles |
- |
X |
Multi language |
- (maar een tegelijk) |
X |
64 bit support |
- |
X |
Netwerksupport |
Mist SNMP, Ipsec, etc. |
Uitgebreide ondersteuning |
Ondanks dat de verschillen tussen Windows 2000 en Windows 2002 minder groot zijn dan tussen Windows NT en Windows 2000, beslaat de lijst met nieuwe eigenschappen toch al weer 162 pagina's. Veel van dit nieuws zit hem
natuurlijk in de grafische interface, maar dat is eigenlijk het minst interessant. Wat er onder de motorkap gebeurt is
eigenlijk van veel groter belang. Waar we het dan ook vooral over gaan hebben zijn wijzigingen in de kernel en in de ondersteunende software.
De kernel is op diverse punten aangepast en verbeterd, onderdelen die we daarin kunnen onderscheiden zijn geheugenbeheer, I/O, Registry, bootprocedure, power management en headless servers.
veel nieuws zit natuurlijk in de grafische interface
Geheugenbeheer
Windows 2002 introduceert de Logical Prefetcher die helpt het systeem en applicaties sneller te starten. Deze probeert vast te stellen hoe in gedefinieerde scenario's bestanden worden benaderd. Er wordt een log samengesteld die door de task scheduler wordt omgezet naar een prefetch instruction file. Wanneer het scenario weer wordt uitgevoerd kan dit dan een stuk sneller. Dit is duidelijk te demonstreren bij het booten van een Windows 2002 server, die soms sneller opstart dan een Windows 2000 station dat uit hibernation komt.
Er zijn meer PTE's (Page Table Entries, nodig voor geheugenbeheer) beschikbaar gekomen, wat vooral applicaties als Terminal Server ten goede komt. Sommige activiteiten maken nu slimmer gebruik van geheugen waardoor, soms fors, minder geheugen nodig is. Door dynamic paged pool gebruik wordt de paged pool veel efficiënter ingezet en worden zaken mogelijk die voorheen niet konden: een 500 Gbyte bestand backuppen met een 32 Mbyte client bijvoorbeeld.
Niet echt geheugenbeheer in de strenge zin des woords, maar wel interessant is hot-pluggable geheugen. Wanneer de hardware het ondersteund wordt het mogelijk geheugen modules toe te voegen aan een configuratie terwijl de machine nog actief is.
hot-pluggable geheugen kan worden toegevoegd terwijl het systeem loopt
I/O
De wijzigingen in het I/O systeem hebben er niet toe geleid dat Windows 2000 drivers niet kunnen worden gebruikt, maar zijn ondergebracht in nieuwe API's. Dit betekent wel dat Windows 2000 drivers moeten worden herschreven om deze functionaliteit te kunnen gebruiken.
Om de stabiliteit te verhogen zijn'must succeed' geheugen toewijzingen niet meer mogelijk. Deze toewijzingen vonden ook plaats wanneer er geen geheugen meer was waardoor een bug check de enige mogelijkheid was. Drivers moeten nu zelf deze situatie opvangen.
Windows 2002 introduceert ook de Webdav redirector, hiermee kunnen netwerkverbindingen middels HTTP worden opgebouwd. Dat kan met een notatie als:
NET USE * http://webserver/mijndocs
Met de system restore functie (sr.sys) wordt het mogelijk om in de Professional en Home versie het systeem terug te brengen naar een eerdere, werkende, staat.
Filesysteem verbeteringen zijn er in het mounten van read-only NTFS, defragmentatie API's, en diverse kleine verbeteringen.
I/O uitbreidingen zijn ondergebracht in aparte API's
Registry
De grootte van de registry neemt steeds meer toe, met name bij Terminal Server toepassingen kan dit snel oplopen.
Daarom is besloten om de registry uit de paged pool te halen waardoor de grootte niet meer beperkt wordt tot de huidige
praktische waarde van 160 Mbyte. Het beheer van de registry is ook efficiënter geworden waardoor gerelateerde gegevens nu bij elkaar worden geplaatst.
Opstartsnelheid
Al eerder kwam het prefetchen aan bod, maar er zijn nog diverse andere maatregelen genomen om sneller op te kunnen
starten. Door tijdens het starten allerlei processen parallel uit te voeren was er veel tijdwinst te boeken. Het hibernation
proces is verbeterd doordat de inhoud van het geheugen nu eerst gecomprimeerd wordt wanneer het wordt bewaard, en IDE DMA wordt gebruikt in plaats van PIO.
Servers zonder hoofd.
Het ondersteunen van server configuraties zonder een display en/of toetsenbord en muis vereist een nieuwe aanpak. Een
daarvan is het mogelijk maken van het zogenaamde out of bounds management. Dit is het benaderen van het systeem wanneer het over het netwerk niet bereikbaar is. Met een ACPI systeem is dat onder Windows 2002 nu mogelijk. De
Emergency Management Facilities (EMS) maken dat via een terminal contact kan worden gezocht met het systeem.
Active Directory
Naast al deze verbeteringen in de kernel zijn er op een hoger niveau ook veel wijzigingen ingevoerd. Heel veel daarvan hebben te maken met de Active Directory. Deze is met Windows 2000 geïntroduceerd, en nu deze zich al enige tijd praktisch heeft moeten bewijzen zijn er natuurlijk veel tekortkomingen aan het licht gekomen.
De meest besproken feature is het groepen replicatie probleem. Dit is een typische ontwerpfout geweest die twee tekortkomingen tot gevolg had; aan de ene kant veroorzaakte het replicatieproblemen doordat alle groepsleden als een attribuut werden gezien en dus elke keer werden gerepliceerd, aan de andere kant gaf dit ook problemen wanneer er op meerdere domain controllers tegelijk op deze groep wijzigingen werden uitgevoerd. In Windows 2002 is dit probleem opgelost.
Naast dat de Active Directory informatie opslaat van gebruikers en dergelijke is het ook mogelijk voor applicaties om de AD te gebruiken. Dit had voorheen als nadeel dat deze informatie naar alle DC's werd gerepliceerd. In Windows 2002 wordt het begrip applicatie partities geïntroduceerd. Het is nu mogelijk een partitie in de AD te creëren voor een applicatie en deze naar een beperkte set DC's te repliceren.
Wanneer er zoveel informatie in de AD wordt opgeslagen kan deze enorm groot worden. Dit kan een probleem zijn bij het inrichten van een DC die alleen met een lage capaciteits verbinding met de rest van de AD verbonden kan worden. Daarom wordt het nu mogelijk om een DC vanaf bestanden te repliceren. Door dcpromo te starten met de /adv switch kunnen de bestanden worden opgegeven.
De ontwerpfouten in het AD replicatie systeem zijn verholpen
Figuur 1
: Helemaal af is het duidelijk nog niet
WMI
WMI wordt steeds meer de wonderolie van Windows. Waren er onder Windows 2000 al zeer uitgebreide mogelijkheden om een systeem te benaderen (zie ook 'Management informatie voor elke Applicatie in het maart nummer van Windows & Netwerken), in Windows 2002 is dit alleen maar uitgebreider geworden.
Windows 2002 introduceert providers voor onder meer DNS, CHKDSK, quota, DFS, ping, printing, Terminal Server, en netwerk shares en verbindingen. Daarnaast wordt het mogelijk om vanuit een group policy gebruik te maken van WMI en zo bijvoorbeeld alleen een hotfix te installeren op machines waar dit nodig is. Met Windows 2002 voorziet WMI ook in een command line interface, WMIC kan vanaf een commandline console worden aangeroepen om WMI te benaderen. Om bijvoorbeeld snel een overzichtje te krijgen van alle draaiende processen typt u in: 'WMIC PROCESS' Hiervoor zijn diverse interessante toepassingen denkbaar, bijvoorbeeld voor beheer vanaf een telnet sessie.
WMI wordt steeds meer de wonderolie van Windows
IIS
Met de hete adem van Apache in de nek zijn er veel verbeteringen doorgevoerd in de Internet Information Server (IIS). Zo is een deel van de afhandeling van het HTTP verkeer verhuisd naar de kernel in HTTP.SYS. Deze vangt al het inkomende verkeer op en verdeeld dat over de server applicaties. Verbeterde dedicated application mode maakt IIS een stuk robuuster dan voorheen, en taakprocessen worden nu gescheiden van de kernprocessen van IIS zodat de server zelf geen last heeft van taken die crashen. De performance is een stuk verbeterd door de mogelijkheid van asynchrone CGI. En met het toevoegen van sharepoint wordt het een stuk eenvoudiger om kleine intranetten te bouwen.
De Terminal Services zijn verder uitgebreid, zowel naar de werkstations voor met name support redenen, als in functionaliteit door het toevoegen van geluidsondersteuning en het mappen van poorten en disks (zie figuur 2).
Figuur 2:
Vanuit een terminal sessie kun je echt overal bij ook op de eigen disken
Ook aan de thuis situatie is gedacht. Het wordt nu mogelijk voor gebruikers hun sessie op te slaan voor later gebruik, zodat anderen gebruik kunnen maken van de machine. ICS is verder uitgebreid en bevat firewall functionaliteit. Daarnaast introduceert Windows 2002 de mogelijkheid van netwerk bridging. Nu ook draadloze netwerken en andere technieken hun intrede doen wordt het bouwen van thuisnetwerken lastiger doordat er met subnetten moet worden gewerkt. Bridging lost dit probleem op.
Figuur 3: Queries bewaren in een MMC
Product activation
Recentelijk verworden tot een hot item waar voor- en tegenstanders elkaar over in de haren vliegen. Elke versie van Windows 2002/XP vereist dat het product wordt 'geactiveerd'. Hiertoe wordt de sleutel die bij installatie is opgegeven samen met hardware gegevens naar Microsoft gestuurd. Hier zit natuurlijk nogal een 'Big Brother' effect in. Maar we mogen hopen dat Microsoft hier toch wel enige lessen heeft geleerd uit het verleden. Wanneer in het nieuws zou komen dat Microsoft op deze manier persoonlijk informatie verzameld zal de schade niet te overzien zijn. Een ander argument tegen deze praktijk is het probleem dat Microsoft zo kan controleren of jij hun operating system installeert. Bij een nieuwe versie zou Microsoft bijvoorbeeld activaties kunnen weigeren van oudere versies. Of wat nu als er om wat voor reden dan ook geen activatie beschikbaar is? Dit zou tot vervelende situaties kunnen leiden. In elk geval zullen vooral het MKB en thuismarkt hier last van hebben. Voor de grote corporate klanten zijn er mogelijkheden om het activatie proces te omzeilen. Ter verdediging van activatie kan worden aangevoerd dat Microsoft niet uniek is in deze benadering; er bestaat wel degelijk meer software die via deze constructie werkt. Activatie is bedoeld om piraterij te voorkomen, het zou de softwarefabrikant sieren als deze als tegenprestatie de prijsstelling van haar producten drastisch naar beneden zou aanpassen. Tenslotte is de omgekeerde argumentatie dat de prijzen hoog zijn door piraterij ook nogal populair.
product activatie is een nogal omstreden item
De bezemwagen
Naast al dat moois is er ook een tijd van afscheid en wel voor:
- Posix subsysteem,
- OS/2 subsysteem,
- Netbeui,
- DLC (protocol voor printers en IBM mainframes)
Deze elementen werden steeds minder gebruikt of hadden meer na- dan voordelen. Vaak waren ze meer een bron van beveiligingslekken dan een nuttige toevoeging.
Figuur 4: U dacht af te sluiten?
Tot slot
Beta 2 is duidelijk een stuk meer 'af' dan de vorige beta. De meeste zaken lijken gewoon te functioneren zoals het hoort. Doordat deze beta nu ook voor een veel groter publiek beschikbaar is zal het zeker leiden tot meer feedback over de functionaliteit van het product waaronder ook de gewraakte activatie. In elk geval lijkt de ontwikkeling van het product op de goede weg te zitten
Links
